Ekran yırtılması: kare eşitleme, yenileme hızları ve G-Sync çözümleri
Ekran yırtılması, kamera hareketi sırasında yatay kesiklerin ekranı böldüğü görsel bir bozulmadır. Grafik kartı tarama ortasında yeni kare verisi gönderdiğinde oluşur ve monitör aynı anda iki farklı karenin parçalarını gösterir.
Hareket netliği ve eşitleme testi ile test edin
Kare eşitsizliğini ve yırtılmayı tespit etmek için hareketli yatay çubukları izleyin.
Ekran yırtılması hareket hâlinde nasıl görünür
Birinci şahıs oyunda kamerayı hızla çevirirken veya hızlı bir videoyu kaydırırken ekranın üst yarısının hafifçe yana kaydığını, alt yarısının geride kaldığını görebilirsiniz.
Bu yatay “yırtık” çizgisi, ekran taramasının grafik kartından gelen yeni arabellek değişimiyle kesildiği tam noktayı gösterir.
Temel neden: GPU kare üretimi ile monitör yenilemesinin eşitsizliği
Monitör görüntüsünü yukarıdan aşağıya sabit bir hızla günceller (ör. 60 Hz'de saniyede 60 kez, 144 Hz'de saniyede 144 kez).
Grafik işlemci (GPU) ise kareleri sahne karmaşıklığına göre dinamik üretir. GPU 60 Hz monitörde saniyede 85 kare üretirse kareleri monitörün çizebileceğinden hızlı gönderir. Monitör üst yarıya 1. kareyi, alt yarıya 2. kareyi çizmek zorunda kalır ve yırtık oluşur.
Ekran yırtılmasını hareket gölgelenmesinden ayırma
İkisi de hareket netliğini düşürür ama görsel özellikleri ve çözümleri temelden farklıdır:
| Ekran yırtılması (eşitleme sorunu) | Hareket gölgelenmesi (piksel hızı sorunu) |
|---|---|
| Görünüm: keskin yatay kesikler veya bölünmüş dikişler | Görünüm: hareketli nesnelerin arkasında yumuşak bulanık izler |
| Neden: kare hızı monitör yenilemesiyle eşit değil | Neden: sıvı kristal tepki süresi (GtG) çok yavaş |
| Nerede olur: her panel türü (OLED, IPS, VA, TN) | Nerede olur: başlıca yavaş LCD paneller (özellikle VA) |
| Çözüm: V-Sync, G-Sync veya FreeSync'i açın | Çözüm: monitör overdrive ayarını yapın (AMA/Trace Free) |
| Donanım sınırı: panel kusuru yok | Donanım sınırı: panel tepki süresinin fiziksel tavanı |
Eşitleme çözümleri: V-Sync, G-Sync, FreeSync ve değişken yenileme hızı
Ekran yırtılmasını tamamen ortadan kaldırmak için üç temel teknoloji vardır:
- •V-Sync (dikey eşitleme): GPU'yu, monitör tam döngüsünü bitirene kadar kareleri arabellekte tutmaya zorlar. Yırtılmayı giderir ama giriş gecikmesi ekler ve FPS monitör yenileme hızının altına düşerse takılmaya yol açar.
- •G-Sync (NVIDIA) ve FreeSync (AMD): monitör yenileme hızını grafik kartının tam FPS değeriyle dinamik eşleştiren değişken yenileme hızı (VRR) teknolojileri. Yırtılma ve takılmayı algılanabilir gecikme olmadan giderir.
- •FastSync / Enhanced Sync: yırtık kareleri atar, GPU'nun sınırsız çalışmasına izin verir; giriş gecikmesini azaltır ve yatay yırtıkları giderir.
Akıcı hareket için önerilen oyun ve sürücü ayarları
Yüksek yenilemeli oyun ekranlarında kusursuz, yırtılmasız hareket için:
Ekran yırtılması tamamen işletim sistemi, grafik sürücüsü ve monitör arasındaki bir kare zamanlama sorunudur. Monitörünüz kusurlu değildir; doğru eşitleme ayarları sorunu kalıcı olarak çözer.
Ekran yırtılması için RMA istemeyin. Grafik ayarlarında G-Sync, FreeSync veya kare hızı sınırı ayarlamanız yeterlidir.
İlgili ekran rehberleri ve teşhisler
Sıkça Sorulan Sorular
FPS'im yenileme hızından düşükse yırtılma olur mu?
Evet. FPS yenileme hızının üstünde de altında da olsa, kare üretimi eşitlenmediği sürece yırtılma oluşur.
FPS sınırlamak G-Sync ihtiyacını ortadan kaldırır mı?
Hayır. FPS sınırı kaç kare üretileceğini belirler ama kare zamanlamasını monitör döngüleriyle hizalamaz. Sıfır yırtılma için yine G-Sync veya FreeSync gerekir.
Diğer ekran sorunları
11 sorun rehberinin tümünü görTakılı piksel, zıt arka planlarda yanık kalan parlak kırmızı, yeşil veya mavi kalıcı küçük bir nokta olarak görünür. Tamamen ölü piksellerin aksine takılı pikseller hâlâ güç alır, bu yüzden bazen yazılımla çalıştırılarak düzeltilebilir.
Sıcak piksel; kırmızı, yeşil ve mavi alt piksellerinin hepsi aynı anda en yüksek çıkışta donan pikseldir. Sonuç, karanlık sahnelerde ve siyah arka planlarda belirgin biçimde parlayan kalıcı, parlak beyaz bir noktadır.
Arka ışık sızıntısı bir montaj sorunudur: monitörün dahili LED arka ışığı, sıvı kristal panelin kenarlarından veya köşelerinden kaçarak karanlık ekranlarda bölgesel sarı ya da beyaz ışık lekeleri oluşturur.